zrzut_ekranu_2026-07-09_112752.png

Maja Zade, fot. Arno Declair.

Pająk

Maja Zade
W numerach
09 lip, 2026
Czerwiec
2026
6 (832)

Sztuka ma formę monologu głównej bohaterki – Julii, która pewnej nocy zaczyna zastanawiać się, co stało się z Krisem, jej najlepszym przyjacielem z czasów dzieciństwa i dorastania. Julia odkrywa, że Kris, tak jak ona, mieszka w Berlinie. Kobieta celowo doprowadza do spotkania, które z perspektywy Krisa wygląda na przypadkowe. Łagodny przebieg rozmowy zakłóca pojawienie się żony i syna Krisa. W trakcie rozmowy okazuje się, że Julia i Kris, którzy jako nastolatkowie określali się mianem anarchistów, obecnie politycznie bardzo się od siebie oddalili. Obecnie Kris głosuje na ultrakonserwatywną partię AfD. Możliwość porozumienia wobec różnicy politycznych jest centralnym tematem sztuki Zade.

 

Sztuka jest dostępna w wydaniu papierowym oraz elektronicznym "Dialogu".

Udostępnij

Maja Zade

jest niemiecko-szwedzką dramatopisarką i dramaturżką, tłumaczką. Jest jedną z kluczowych osób dla współczesnego programu artystycznego berlińskiej Schaubühne. Urodziła się w Niemczech, ale dorastała w środowisku wielokulturowym, spędzając znaczną część młodości w Niemczech i Szwecji. Jej międzynarodowe wychowanie silnie wpłynęło na późniejszą karierę, umożliwiając swobodne poruszanie się w różnych kulturach językowych. Zade zdobyła wszechstronne wykształcenie humanistyczne i teatralne. Studiowała literaturę angielską na University of London oraz na Queen’s University w Kanadzie, a następnie ukończyła produkcję teatralną w prestiżowej Royal Academy of Dramatic Art (RADA) w Londynie.

Przed rozpoczęciem zawodowej pracy w Berlinie, związałą się z brytyjskim środowiskiem teatralnym: w latach 1997-1999 pełniła funkcję głównego czytelnika (Senior Reader) Royal Court Theatre w Londynie. To tam nawiązała kontakty ze współczesnymi dramatopisarzami i dramatopisarkami, tam też ukształtowała się duża część jej dramatopisarskiego stylu.

Kluczowym momentem w jej karierze zawodowej było rozpoczęcie w 1999 roku pracy w berlińskiej Schaubühne am Lehniner Platz. Od tamtej pory zajmuje tam stanowisko głównej dramaturżki, ściśle współpracując z dyrektorem artystycznym Thomasem Ostermeierem oraz innymi uznanymi reżyserami, takimi jak Katie Mitchell, Ivo van Hove czy Luk Perceval. Przez lata była odpowiedzialna za adaptacje, teksty i koncepcje dramaturgiczne do wielu przełomowych spektakli, które zdobywały uznanie na całym świecie.

Jako tłumaczka, Maja Zade odegrała fundamentalną rolę w kulturowej wymianie sztuk teatralnych pomiędzy Skandynawią, Wielką Brytanią a obszarem niemieckojęzycznym. Posiada imponujący dorobek przekładów: (między innymi sztuki Larsa Noréna i Caryl Churchill oraz przekłady na niemiecki: między innymi Mariusa von Mayenburga, Rolanda Schimmelpfenniga, Falka Richtera).

Maja Zade jest również cenioną autorką sztuk teatralnych, które poruszają aktualne problemy społeczne, relacje międzyludzkie i absurdy współczesnego świata zawodowego. Jednym z jej najgłośniejszych dramatów jest sztuka changes (2024), której premiera odbyła się w Schaubühne w reżyserii Thomasa Ostermeiera. Sztuka ta przygląda się trudnościom w zmienianiu świata na lepsze przez pryzmat kompromisów, na jakie przystajemy w życiu osobistym i zawodowym. Z tego samego roku jest drukowany w tym numerze „Dialogu” utwór Pająk (Spinne, reżyserowała sama autorka).

Zade jest aktywna w środowisku akademickim. Prowadziła lub wciąż prowadzi zajęcia z zakresu dramaturgii i produkcji teatralnej, między innymi w Malmö Theatre School oraz na Uniwersytecie w Edynburgu. Zasiada również w jury prestiżowej nagrody literackiej James Tait Black Prize w kategorii dramat.