Napór
Noty o końcu świata, jaki znamy
ADAM SZOSTKIEWICZ
Polska jest może najbardziej przestraszonym narodem w dzisiejszej Europie, choć nie dotarła do nas fala uchodźców z Syrii i Iraku, nie doszło do żadnego ataku z udziałem muzułmanów, a nasze dziedzictwo obejmuje tradycję wielokulturowej Rzeczpospolitej Jagiellońskiej, najlepszej naszej epoki przed trzecią niepodległością i wstąpieniem do Unii Europejskiej, symbolicznie i cywilizacyjnie włączającego nas do świata zachodniego.
Wydarzenia (The Events)
DAVID GREIG, przełożyła Małgorzata Semil
Sztuka szkockiego dramatopisarza powraca do masakry dokonanej przez Breivika w 2012 roku na wyspie Utøya. Autor ukazuje mechanizm narodzin nienawiści cofając się do dzieciństwa bohatera. Nie kreśli jednak obyczajowej i psychologicznej panoramy – w ciągu pytań odpowiedzi, chóralnych zaśpiewów i odwołań do popkultury powstaje opowieść o miejscu tolerancji we współczesności.
David Greig i prawicowy ekstremizm
PIOTR DOBROWOLSKI
Greig podjął próbę zmierzenia się z najbardziej mrocznym wcieleniem ciemności. Powstanie tekstu Wydarzeń, napisanego na zamówienie Actors Touring Company – objazdowej grupy teatralnej z siedzibą w Londynie – zainspirowane było zbrodnią dokonaną przez Andersa Breivika. Skąd pochodzi zło, zdolne popchnąć człowieka do zabicia kilkudziesięciu przypadkowych ofiar? Greig rozmawiał z ludźmi dotkniętymi zbrodnią Breivika. Spotykał się z tymi, którzy znali go osobiście. Interesowały go przede wszystkim konsekwencje mające wpływ na wspólnotę, w której żyli.
Mroczne czasy. Teatr brytyjski po brexicie
ALEKS SIERZ, przełożył Michał Lachman
Rozszerzona wersja artykułu opublikowanego w "PAJ" 115 (2017) na temat reakcji teatru na referendum w sprawie opuszczenia przez Wielką Brytanię Unii Europejskiej, które odbyło się 23 czerwca 2016 oraz przyczyn irracjonalnego i niebezpiecznego tryumfu jego zwolenników, które teatr zauważył i opisywał od lat.
MAŁGORZATA SZUM
Przegląd najważniejszych wydarzeń teatralnych w Londynie, który latem 2017 roku witał wszystkich przyjezdnych wielkimi banerami Everyone Welcome i London is Open, rozwieszonymi w centrum miasta, a przede wszystkim nad "dzielnicą teatralną" – nad całym West Endem. To kolejna odsłona kampanii zainicjowanej przez słynnego burmistrza Londynu Sadiqa Khana, który rozpoczął swoje urzędowanie w maju 2016 roku, na miesiąc przed referendum w sprawie brexitu.
Po przyjęciu
Bytu perfidność
Tadeusz Bradecki
Do piekła
Masara
MARIUS IVAŠKEVIČIUS, przełożyła Agnieszka Lubomira Piotrowska
Akcja dramatu rozpoczyna się w Donbasie – gdy na dom przypadkowych ludzi spadają resztki samolotu i ciała jego pasażerów, na miejscu zaś natychmiast pojawiają się służby bezpieczeństwa. Obraz nawiązujący do zestrzelenia malezyjskiego samolotu w 2014 roku w tym rejonie jest punktem wyjścia do opowiedzenia historii o eskalacji przemocy: najpierw przez władze wojskowe, próbujące wykorzystać tragedię do wprowadzenia nowego, surowszego ładu, a później, w drugiej części sztuki, przez terrorystów, samozwańczych obrońców tradycyjnego porządku.
Dwie sztuki o terroryzmie
RAFAŁ POKRYWKA
Stwierdzenie, że literatura dopiero w ostatnich latach zainteresowała się terroryzmem, byłoby naiwnością. Terror to nie tylko domena kryminału i thrillera, choć te gatunki po dziś dzień najchętniej zaprzęga się do opisu fenomenu, również, a może w pierwszym rzędzie, dla celów komercyjnych. Trudno odmówić tym rzekomo niegroźnym fikcjom literackim siły społecznego oddziaływania, zwłaszcza, gdy obraca się je w medialny spektakl, a taki los spotkał w Niemczech Terror Ferdinanda von Schiracha, a w pewnym stopniu również Der Kaktus Juli Zeh.
Po bandzie
Nie odpuszczać
Marek Beylin
Za dwóch
Doppelgänger
SANDRA SZWARC
Monolog mężczyzny po śmierci brata bliźniaka, eksplorujący depresję, ból fantomowy, aż po utożsamienie się ze zmarłym (tytułowym sobowtórem) i pragnienie zemsty. Czytelnym kluczem do sztuki jest sytuacja Jarosława Kaczyńskiego po śmierci brata, ale bohater nie zostaje nazwany po imieniu. Autorkę zainspirował badany przez psychologów i antropologów fenomen bliźniaków, a także mechanizm żałoby narodowej po katastrofie w Smoleńsku.
Blizna po bliźniaku
Rozmowa z Sandrą Szwarc
Sezon obfitości
Warianty wspólnoty
Marcin Bogucki, Marta Bryś, Szymon Kazimierczak, Katarzyna Niedurny, Anna Wakulik
Rozmawa o ostatnim sezonie w polskim teatrze i różnorodnych wariantach proponowanej przez teatr wspólnoty.
Nawozy sztuczne
Szalik
Tadeusz Nyczek
Kociłapka
Czwarta księga
ROBERT JAROSZ
Baśniowa historia dziewczynki i kota mieszkających w domku dróżnika przechodzi w zmysłową, wieloznaczną opowieść o wchodzeniu w dorosłość, a wszystko okazuje się próbą czytaną przedstawienia. Robert Jarosz dotyka tu kwestii słabo rozpoznanych, na przykład granicy między światem ludzkim i zwierzęcym, a także granicy artystycznego zaangażowania. Jego tekst uderza prostą, wycyzelowaną formą, która później zostaje świadomie przełamana.
Poza słowami
Rozmowa z Robertem Jaroszem
Varia
NOWE SZTUKI:
OLGA BACH Die Vernichtung
MARIE NDIAYE Honneur à Notre Elue
ARKADIUSZ A. GROCHOT Kołysanka nieprawdziwa















