Numer 10/2017 (731)

Napór

Noty o końcu świata, jaki znamy

ADAM SZOSTKIEWICZ

Polska jest może najbardziej przestraszonym narodem w dzisiejszej Europie, choć nie dotarła do nas fala uchodźców z Syrii i Iraku, nie doszło do żadnego ataku z udziałem muzułmanów, a nasze dziedzictwo obejmuje tradycję wielokulturowej Rzeczpospolitej Jagiellońskiej, najlepszej naszej epoki przed trzecią niepodległością i wstąpieniem do Unii Europejskiej, symbolicznie i cywilizacyjnie włączającego nas do świata zachodniego.

Wydarzenia (The Events)

DAVID GREIG, przełożyła Małgorzata Semil

Sztuka szkockiego dramatopisarza powraca do masakry dokonanej przez  Breivika w 2012 roku na wyspie Utøya. Autor ukazuje mechanizm narodzin nienawiści cofając się do dzieciństwa bohatera. Nie kreśli jednak obyczajowej i psychologicznej panoramy – w ciągu pytań odpowiedzi, chóralnych zaśpiewów i odwołań do popkultury powstaje opowieść o miejscu tolerancji we współczesności.

David Greig i prawicowy ekstremizm

PIOTR DOBROWOLSKI

Greig podjął próbę zmierzenia się z najbardziej mrocznym wcieleniem ciemności. Powstanie tekstu Wydarzeń, napisanego na zamówienie Actors Touring Company – objazdowej grupy teatralnej z siedzibą w Londynie – zainspirowane było zbrodnią dokonaną przez Andersa Breivika. Skąd pochodzi zło, zdolne popchnąć człowieka do zabicia kilkudziesięciu przypadkowych ofiar? Greig rozmawiał z ludźmi dotkniętymi zbrodnią Breivika. Spotykał się z tymi, którzy znali go osobiście. Interesowały go przede wszystkim konsekwencje mające wpływ na wspólnotę, w której żyli.

Mroczne czasy. Teatr brytyjski po brexicie

ALEKS SIERZ, przełożył Michał Lachman

Rozszerzona wersja artykułu opublikowanego w "PAJ" 115 (2017) na temat reakcji teatru na referendum w sprawie opuszczenia przez Wielką Brytanię Unii Europejskiej, które odbyło się 23 czerwca 2016 oraz przyczyn irracjonalnego i niebezpiecznego tryumfu jego zwolenników, które teatr zauważył i opisywał od lat.

Londyn jest otwarty

MAŁGORZATA SZUM

Przegląd najważniejszych wydarzeń teatralnych w Londynie, który latem 2017 roku witał wszystkich przyjezdnych wielkimi banerami Everyone Welcome i London is Open, rozwieszonymi w centrum miasta, a przede wszystkim nad "dzielnicą teatralną" – nad całym West Endem. To kolejna odsłona kampanii zainicjowanej przez słynnego burmistrza Londynu Sadiqa Khana, który rozpoczął swoje urzędowanie w maju 2016 roku, na miesiąc przed referendum w sprawie brexitu.

Po przyjęciu

Bytu perfidność               

Tadeusz Bradecki

Do piekła

Masara

MARIUS IVAŠKEVIČIUS, przełożyła Agnieszka Lubomira Piotrowska

Akcja dramatu rozpoczyna się w Donbasie – gdy na dom przypadkowych ludzi spadają resztki samolotu i ciała jego pasażerów, na miejscu zaś natychmiast pojawiają się służby bezpieczeństwa. Obraz nawiązujący do zestrzelenia malezyjskiego samolotu w 2014 roku w tym rejonie jest punktem wyjścia do opowiedzenia historii o eskalacji przemocy: najpierw przez władze wojskowe, próbujące wykorzystać tragedię do wprowadzenia nowego, surowszego ładu, a później, w drugiej części sztuki, przez terrorystów, samozwańczych obrońców tradycyjnego porządku.

Dwie sztuki o terroryzmie

RAFAŁ POKRYWKA

Stwierdzenie, że literatura dopiero w ostatnich latach zainteresowała się terroryzmem, byłoby naiwnością. Terror to nie tylko domena kryminału i thrillera, choć te gatunki po dziś dzień najchętniej zaprzęga się do opisu fenomenu, również, a może w pierwszym rzędzie, dla celów komercyjnych. Trudno odmówić tym rzekomo niegroźnym fikcjom literackim siły społecznego oddziaływania, zwłaszcza, gdy obraca się je w medialny spektakl, a taki los spotkał w Niemczech Terror Ferdinanda von Schiracha, a w pewnym stopniu również Der Kaktus Juli Zeh.

Po bandzie

Nie odpuszczać

Marek Beylin

Za dwóch

Doppelgänger

SANDRA SZWARC

Monolog mężczyzny po śmierci brata bliźniaka, eksplorujący depresję, ból fantomowy, aż po utożsamienie się ze zmarłym (tytułowym sobowtórem) i pragnienie zemsty. Czytelnym kluczem do sztuki jest sytuacja Jarosława Kaczyńskiego po śmierci brata, ale bohater nie zostaje nazwany po imieniu. Autorkę zainspirował badany przez psychologów i antropologów fenomen bliźniaków, a także mechanizm żałoby narodowej po katastrofie w Smoleńsku.

Blizna po bliźniaku

Rozmowa z Sandrą Szwarc

Sezon obfitości

Warianty wspólnoty

Marcin Bogucki, Marta Bryś, Szymon Kazimierczak, Katarzyna Niedurny, Anna Wakulik

Rozmawa o ostatnim sezonie w polskim teatrze i różnorodnych wariantach proponowanej przez teatr wspólnoty.

Nawozy sztuczne

Szalik

Tadeusz Nyczek

Kociłapka

Czwarta księga

ROBERT JAROSZ

Baśniowa historia dziewczynki i kota mieszkających w domku dróżnika przechodzi w zmysłową, wieloznaczną opowieść o wchodzeniu w dorosłość, a wszystko okazuje się próbą czytaną przedstawienia. Robert Jarosz dotyka tu kwestii słabo rozpoznanych, na przykład granicy między światem ludzkim i zwierzęcym, a także granicy artystycznego zaangażowania. Jego tekst uderza prostą, wycyzelowaną formą, która później zostaje świadomie przełamana.

Poza słowami

Rozmowa z Robertem Jaroszem

Varia

NOWE SZTUKI:

OLGA BACH Die Vernichtung

MARIE NDIAYE Honneur à Notre Elue

ARKADIUSZ A. GROCHOT Kołysanka nieprawdziwa

Z  AFISZA

Udostępnij