Numer 12/2016 (721)

w numerze:

T[pl]

Dekada

JOLANTA KOWALSKA

Krzysztof Mieszkowski, nowy dyrektor Teatru Polskiego we Wrocławiu zaskoczył wszystkich. Okazało się, że już na starcie miał nie tylko gotowy plan premier, ale i wyrazistą koncepcję teatru. Spektaklem zapowiadającym kierunek przyszłych eksploracji estetycznych teatru był Terrordrom Breslau Tima Staffela. Spektakl był niemal podręcznikową wykładnią tez autora doktryny postdramatycznej, Hansa-Thiesa Lehmana. Stało się jasne, że rewolucja powraca – i to ze zdwojoną siłą.

Po bandzie

O dobrą wspólnotę

Marek Beylin

Rowy Mariańskie

Cicha noc

AMANITA MUSKARIA

Nadchodzi wieczór wigilijny. Zbiera się rodzina, gospodyni przygotowuje tradycyjne potrawy, ale przy świątecznym stole wracają kłótnie i zadawnione podziały. Młodsi krewni rytualnie przywołują okrutne krzywdy, które spadły na dom jeszcze przed ich narodzeniem, natomiast starsi albo nie mogą, albo nie chcą pamiętać. W finale realistyczna konwencja obyczajowa pęka: narasta mgła, każdy mówi sam do siebie, przychodzą duchy. Autorki sztuki, siostry Gabriela i Monika Muskała, w sposób tragikomiczny przywołują nieprzekładalne na siebie języki, na które rozpada się współczesna Polska.

Pamięć i mgła

Rozmowa z Gabrielą Muskałą i Moniką Muskałą

Wynurzenia

Jak przedłużyć gatunek ludzki

Pedro Pereira

Uleczalni?

Beckomberga

SARA STRIDSBERG, przełożyła Dominika Górecka

Dramat jednej z najpopularniejszych współczesnych dramatopisarek i pisarek szwedzkich poświęcony jest relacjom córka-rodzice, dla których tłem jest wielki, nieistniejący już dziś szpital psychiatryczny. To także historia ewolucji leczniczego podejścia w pomocy osobom z zaburzeniami psychiatrycznymi i opowieść o trudnościach w powrocie do życia w świecie poza murami szpitala.

Kraina Beckomberga

JAN BALBIERZ

Mimo że urodzona w 1972 roku Sara Stridsberg niechętnie pojawia się w mediach, a wywiadów udziela głównie drogą mailową, jest dziś jedną z najbardziej rozpoznawalnych pisarek szwedzkich. Po studiach prawniczych uczestniczyła w kursach kreatywnego pisania w znanej w Skandynawii szkole w Biskops Arnö. W 2016 roku wybrana została do Akademii Szwedzkiej – zasiada w niej na krześle trzynastym.

Nawozy sztuczne

Mamałyga

Tadeusz Nyczek

Morozowicz-Szczepkowska

„Sprawa Moniki”, czyli własny pokój

KRYSTYNA DUNIEC

„Własny pokój” to najpopularniejsza feministyczna metafora kobiecej autonomii. Sprawa Moniki to najbardziej znany dramat Marii Morozowicz-Szczepkowskiej. O prawach reprodukcyjnych, aborcji i emancypacji w dwudziestoleciu międzywojennym w teatrze i w dyskursie publicznym.

Dla przypomnienia. Maria z Morozowiczów

AGATA ŁUKSZA

Omówienie wybranych dramatów Morozowicz-Szczepkowskiej pokazuje, że przechowując jej twórczość (oraz teksty innych dramatopisarek) w otchłannych magazynach teatralnych, zadowalamy się uboższą wizją historii, zgadzamy się na okrojenie własnej wiedzy, wrażliwości i estetyki. Nie chodzi bynajmniej o to, by nagle uznać utwory Morozowicz-Szczepkowskiej za nowe arcydzieła, lecz by dramaturgia kobieca zyskała równoprawny status w badaniach teatrologicznych jako dokumenty życia teatralnego i społecznego.

Lewica i ofiara

Rzeczywistość boli

PIOTR DOBROWOLSKI

Przemysław Pilarski, autor publikowanego w tym numerze „Dialogu” dramatu Reality show(s), a także zaprezentowanego latem tego roku w Teatrze Studio tekstu Tata wiesza się w lesie, korzysta z wielu doświadczeń minionego ćwierćwiecza, by w jego perspektywie – zarówno w wymiarze społecznym, jak i artystycznym – opisywać świat.

Reality show(s)

PRZEMYSŁAW PILARSKI

Kiedy skończył się w Polsce komunizm i nastały trudne czasy transformacji, pewna kobieta z oszczędności i lęku zamknęła się w meblościance. Mąż od lat przynosi jej jedzenie i bezskutecznie namawia do wyjścia. Ich problemy trafiają do telewizyjnego show i w pewnym momencie już nie wiadomo, co dzieje się naprawdę, a co jest scenariuszem programu. Przemysław Pilarski satyrycznie obnaża nie tylko mechanizmy telewizyjne, ale i polską mentalność opartą na bierności i wycofaniu. Zastanawia się, skąd bierze się niechęć do zmian, jaką rolę odgrywają tu bieda i obciążenia historyczne.

Lęki w meblościance

Rozmowa z Przemysławem Pilarskim

Ofiarowanie Wykluczonego (2)

TOMASZ PLATA

Mimo ogłoszonego przez Marię Janion u progu lat dziewięćdziesiątych końca paradygmatu romantycznego w kulturze polskiej, romantyzm pozostaje głównym językiem publicznym i najważniejszym kodem naszej kultury. Reinterpretacja tradycji romantycznej okazała się próbą utrzymania jej przy życiu i znalezienia dla romantycznych mitów nowego miejsca. Romantyzm w Polsce trwa. Kolejny fragment książki Tomasza Platy, której druk rozpoczęliśmy w numerze 6/2016. Druga część rozdziału poświeconego romantycznemu językowi współczesnej lewicy.

Varia

NOWE SZTUKI:

STOJAN SRDIĆ

FERDINAND SCHMALZ

ÉRIC ASSOUS

Z AFISZA

Udostępnij