Numer 9/2019 (754)

Udostępnij

Niegotowi

Wszystko jest dobrze, jesteśmy szczęśliwi

Malina Prześluga

Tekst otwiera kilka przeplatających się monologów zwykłych ludzi: opowiada o sobie kobieta w ciąży, mężczyzna z klasy średniej urządzający właśnie mieszkanie, para staruszków nad zdjęciami pieska. Słyszymy też urywane, banalne głosy ulicy. Nagle codzienne rytuały przerywa bombardowanie. Wybucha wojna, a zwykli ludzie zostają bez dachu nad głową i wyruszają w drogę jako uchodźcy. Co mają spakować? Czy drobiazgi, które dawniej zabraliby na bezludną wyspę, przydadzą się w sytuacji ekstremalnej? Czy umiemy sobie w ogóle taką sytuację wyobrazić? 

Dobrobyt mentalny

Rozmowa z Maliną Prześlugą

Opowieść zdemilitaryzowana

Rozmowa z Pawłem Machcewiczem

Z Pawłem Machcewiczem, historykiem, pomysłodawcą, współzałożycielem i – w latach 2008-2017 – dyrektorem Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku o wojnie i o współczesnych sposobach mówienia o niej.

Honor i konkret

Kornelia Sobczak

Rozprawa Jana Kotta z Conradem jest wołaniem o obronę konkretu. Trzeba pytać o sens, bo pytanie o sens jest pytaniem o konkret. Może można dziś przeczytać marksizm i materializm Kotta jako wołanie o troskę o żywych, konkretnych ludzi, o sens ich życia i uśmiercania, jako pytanie o stosunki społeczne i wartości, wokół których budujemy nasze społeczeństwo. W przeciwnym razie zostanie nam rzeczywiście tylko heroizm śmierci.

Rośliny na wojnie ludzi

Justyna Szklarczyk

Rośliny ruderalne, inaczej rumowiskowe, rosną blisko człowieka, zazwyczaj na śmietnikach i podwórzach, na placach, nasypach, torach kolejowych, pod płotami i między płytami chodnikowymi. To w czasie pokoju. W czasie wojny nieużywanych przez człowieka przestrzeni może być więcej. Kronikarzem tej swoistej reakcji środowiska na niszczycielskie działania wojenne był między innymi Roman Kobendza.

Niszczarka

Martwy człowiek (A halottember)

János Háy

Przełożyła Jolanta Jarmołowicz

W prowincjonalnym miasteczku życie mija w oczekiwaniu na listonosza – każdego dnia przynosi pisane przez mężów i ojców listy z wojennego frontu, czasem informacje o ich śmierci. Gdy przybywa z informacją o śmierci ukochanego głównej bohaterki – ta najpierw rozpacza, ale później próbuje ułożyć sobie życie na nowo, wymazując z pamięci męża, bo życie w wiecznej żałobie jest niemożliwe. Ale gdy po pewnym czasie okazuje się, że mężczyzna jednak przeżył, codzienność kobiety, która zdążyła już odbyć żałobę staje się nieznośna.

Po bandzie

Figle migle z postępem

Marek Beylin

Rachunki

Po Trzeciej Republice – Trzecia Rzesza

Piotr Olkusz

W trakcie drugiej wojny światowej francuski teatr nie przerwał grania, a zdaniem wielu widzów i aktorów przeżywał nawet dobry okres. W Paryżu publiczność chętnie oglądała przedstawienia, zaś w strefie Vichy gabinet marszałka Pétaina chętnie wykorzystywał teatr do celów politycznych, ciesząc się długo z przyzwolenia artystów. Wydaje się, że zgoda na kolaborację ludzi teatru wynikała przede wszystkim z niechęci do trwającej od 1870 roku Trzeciej Republiki, która zaproponowała liberalny ustrój polityczny diametralnie różny od ustroju Niemiec Bismarcka i nazistów, który według wielu artystów był systemem pozbawionym wielkich ideałów i dyskusji o wartościach.

Oko za oko

Simone de Beauvoir 

Przełożyła Olga Byrska

A zatem wygląda na to, że każda kara jest porażką. Czyż z samej zasady tak nie jest? Czy ta sprawiedliwość, której tak się domagamy, nie jest oszustwem? Czy nie należy uciszyć naszych żalów, by otworzyć drzwi miłosierdziu? Esej opublikowany w „Les Temps modernes” w 1946.

Powojenna przemiana Simone de Beauvoir

Olga Byrska

Esej Simone de Beauvoir Oko za oko obrazuje przemianę autorki, która z postawy niezaangażowania w definiowanie zasad moralności w swoich tuż powojennych esejach dokonuje rekonstrukcji moralnej z pozycji zaangażowania. 

Austria. Ułudne podobieństwo

Bożena Keff

Co łączy Polskę i Austrię? Nic, w zasadzie, poza tym, że przez ponad sto lat część Polski była częścią monarchii austro-węgierskiej. Oprócz tego, że oba kraje są katolickie. Oprócz tego, że oba kraje mają dobrze zakorzenioną tradycję antysemicką. Oprócz tego, że Polska wyszła z drugiej wojny światowej jako ofiara (którą faktycznie była) i jako ofiara w znacznym stopniu współpracowała z Rzeszą w sprawie zagłady Żydów. A Austria także ze statusem ofiary, pomimo faktu, że społeczeństwo Austrii w większości sprzyjało Anschlussowi, a potem Austriacy uczestniczyli w zbrodniach Trzeciej Rzeszy.

Teatr żydowski – ale też po prostu teatr

Marcin Kula

Szulamis patronuje fundamentalnemu dziełu Anny Kuligowskiej-Korzeniewskiej o całości zjawiska teatru żydowskiego w Polsce – od jego początków do współczesnych kłopotów lokalowych Teatru im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie – Polska Szulamis. Studia o teatrze polskim i żydowskim (2018).

Wynurzenia

Oddalanie

Pedro Pereira

Wojna nigdy nie jest daleko

Damaszek 2045 (Damascus 2045)

Mohammad Al Attar

Przełożyła Agnieszka Piotrowska

Akcja sztuki rozgrywa się w przyszłości, wiele lat po wojnie syryjskiej w Muzeum Pamięci Wojny w Damaszku oraz Centrum Rehabilitacji Mózgu i Pamięci. Główny bohater, oficer służb bezpieczeństwa stara się dokończyć program manipulacji zbiorową pamięcią, by zapewnić oczekiwane wspomnienie przeszłości. Niemniej, czy to ze względu na błąd systemu informatycznego, czy to na ingerencję ludzką, operacja nie przebiega zgodnie z planem

Codzienność tragedii

Paweł Sztarbowski

Reżyser Omar Obusaada i dramaturg Mohammad Al Attar od początku brali aktywny udział w syryjskiej rewolucji, próbując jednocześnie pracować nad działaniami teatralnymi, które dokumentowały te wydarzenia i pokazywały ich paradoksy. Ich spektakle niemal na bieżąco komentowały aktualne wydarzenia polityczne w kraju. Obecnie pracują nad spektaklem w Teatrze Powszechnym w Warszawie.

Czy teatr powstrzyma wojnę?

Małgorzata Budzowska

Teatr Milo Raua taki, jakim pokazał go w Orestesie w Mosulu, będącym kontynuacją jego projektu zainicjowanego Europejską trylogią, wydaje się artystyczną odpowiedzią na inercję działań systemowych, brak stanowiska politycznych decydentów wobec problemu współczesnych lokalnych konfliktów zbrojnych i ich globalnych konsekwencji. 

Ustanowienia

Nazywanie świata

Piotr Morawski

Twarze            

Lata siedemdziesiąte. Jadwiga Jankowska-Cieślak i Krystyna Janda. Część I

Ewa Hevelke

Kolejny odcinek cyklu „Twarze” – historii opowiadanej przez pryzmat postaci i ról aktorek emblematycznych dla swoich czasów.

Nawozy sztuczne

Panierka

Tadeusz Nyczek

Varia

Konteksty: performerka

Zofia Cielątkowska

O twórczości Niki de Saint Phalle w kontekście sztuki performansu.

NOWE SZTUKI:

Tomislav Zajec Mala Moskva

Michał Łukowicz Kuszenie Wojtka K.

Kathrin Röggla Normalverdiner

Z afisza

Contents

Udostępnij