Numer 5/2021 (774)

Udostępnij

Arteterapia?

Kryzys spotyka kryzys. Psychiatria dziecięca i COVID-19

Przemysław Waszak

Psychiatrów dziecięco-młodzieżowych jest dramatycznie mało.  Jednak epatowanie tymi brakami, to jakby twierdzenie, że cały problem zaczyna się i kończy w gabinetach lekarzy i terapeutów. Takie ujęcie byłoby kolejnym zamiataniem problemu pod dywan. To cały system musi się przeobrazić, wyczulić na potrzeby dorastających, przyszłych obywateli.

Srebro

Kuba Zubrzycki

Warsztaty teatralne w szpitalu psychiatrycznym na Srebrzysku, na oddziale dla młodzieży. Animator pracuje z trójką nastolatków, każde z nich przynosi na te spotkania inne dysfunkcje i inną stojącą za nimi historię rodzinną, bardzo drastyczną. Ich tajemnice stopniowo wychodzą na jaw, a przy okazji odsłania się sam Animator, który zmaga się z własnymi problemami. Przy okazji wychodzą też na jaw kłopoty samego szpitala: brak wolnych łóżek, lekarstw, fachowej opieki, czasu dla pacjentów. W tej sytuacji warsztaty teatralne przejmują funkcję terapii... Tekst Zubrzyckiego można czytać jako szczere świadectwo bezradności, ale też jako oskarżenie stanu polskiej psychiatrii - i wołanie o pomoc.

Instytucje zamknięte

Rozmowa z Kubą Zubrzyckim

Srebro, Srebrniki, Srebrzysko

Paweł Banaszczyk, Adam Kijora, Aleksandra Kossowska, Agata Król, Karolina Pawłoś, Natalia Siedlecka, Emilia Stefaniak, Emilia Wójcik

Bohaterowie sztuki Srebro Jakuba Zubrzyckiego to młodzi ludzie zamknięci w szpitalu psychiatrycznym. Boi się ich rodzina, nie dba o nich rząd, nawet lekarze ich opuszczają po tragicznym incydencie na jednym z oddziałów. Rozmawia z nimi jedynie animator kultury, który sam boryka się z problemami. Czytając Srebro trudno traktować je jako czystą fikcję, równie dobrze może być to dramatyczny reportaż.

Monologi z Ewą

Polska podziemna

Przemysław Czapliński 

Gaz! wystawiony przez Teatr Fredry w Gnieźnie eksponuje baśniową prostotę wydarzeń i konwencję opowieści „Co by było, gdyby…”. Pomysł został potraktowany z pełną powagą i osadzony w konkretnych realiach. Autorzy w ramach historii możliwej rozwinęli opowieść o tym, co by było, gdyby we współczesnej wsi pod Gnieznem odkryto złoża gazu łupkowego i gdyby zainteresowała się tym zagraniczna korporacja, która wciągnęłaby mieszkańców w kapitalistyczne operacje umowy zbiorowej.

Wypadł z okna

Zeznania Świadków (Swidietielskije pokazanija)

Dmitrij Daniłow 

Przełożyła Agnieszka Sowińska 

Z okna w wysokim bloku wypadł człowiek. Popełnił samobójstwo? Został wypchnięty? Z zeznań jego znajomych, sąsiadów, współpracowników nie rodzi się żadna spójna opowieść o tym, kim był zmarły: jakie prowadził życie, w co wierzył, co lubił, a czego nie. Czy nikt go dobrze nie poznał, bo bohater cenił sobie prywatność? Czy też może nikt nie chciał go poznać? A może jest to opowieść o społeczeństwie złożonym z ludzi bez właściwości, toczących nijakie życie w świecie, który promuje nijakość?

Kto decyduje o sensach?

Rozmowa Piotra Dobrowolskiego, Iriny Lappo i Piotra Olkusza

Rozmowa Iriny Lappo, Piotra Dobrowolskiego i Piotra Olkusza wokół sztuki Dimitrija Daniłowa Zeznania świadków. Sztuka – przez swoje liczne niedopowiedzenia – stwarza wiele możliwości interpretacyjnych. Wydaje się, że polski czytelnik mógłby dostrzec w niej opowieść o Rosji Putina, choć w samym tekście nie ma żadnej bezpośredniej aluzji pozwalającej widzieć w nim utwór otwarcie polityczny. Kto decyduje o politycznym, bądź apolitycznym sensie dzieła: interpretator, czy autor?

Sztuczki

Sztuczka sześćdziesiąta szósta, bardzo mroczna

Barbara Klicka

Wiedza/Władza

Na zaliczenie

Agata M. Skrzypek

Krótkie, performatywne scenki z życia doktorantek i doktorantów. W lekkiej formie urwanych dialogów, skeczy, nawet piosenek autorka zaszyfrowała przykłady instytucjonalnej przemocy, której dopuszczają się profesorowie wobec adeptów na uczelniach wyższych. W sztuce nie padają żadne nazwiska - sytuacje są na tyle abstrakcyjne, by ukazać sam mechanizm zależości feudalnych, mobbingu i manipulacji, ale też na tyle celnie uchwycone, by odbiorca mógł w nie wpisać własne doświadczenia. Pracę nad tekstem poprzedziły liczne rozmowy i ankieta, w której autorka pytała o to, jak naprawdę działa system studiów doktoranckich.

Toksyczne gniazda

Rozmowa z Agatą M. Skrzypek

Patriarchat habilitowany

Joanna Krakowska

Dwanaście osób z różnych pokoleń, w różnych sytuacjach czy rolach – osoby uczące, studiujące, robiące doktoraty, pracujące w uniwersyteckiej administracji, osoby z czterech różnych uczelni w czterech miastach – mówią o swoich doświadczeniach z przemocą, nadużyciami, wyzyskiem, mobbingiem, molestowaniem na uczelni. Czy na kształt wspólnoty akademickiej decydujący wpływ mają statuty, struktury czy osoby? A może wcielony w te osoby i struktury system?

Po bandzie

Shakespeare znowu górą

Marek Beylin

nEXt YU

Antykruche dramatopisarstwo kobiece

Gabriela Abrasowicz

Jeszcze na przełomie tysiącleci dramatopisarki z krajów dawnej Jugosławii zmagały się z podwójnym ciężarem: dyskryminacji i ideologizacji. Oczekiwano od nich jednocześnie zaangażowanego dyskursu feministycznego i oryginalności, ale też uniwersalizmu i odwrotu od tematyki „menstruacyjnej”. Zwłaszcza, gdy skupiały się na przepracowywaniu traum oraz politycznych problemów w sposób intuicyjny, zgodnie z formułą pisania najbliższego ich doświadczeniom.

Jak dobrze znowu cię widzieć (Kako je dobro videti te opet)

Olga Dimitrijević

Przełożyła Gabriela Abrasowicz

Bez mała dziewięćdziesięcioletnia Dragica żyła przez pięć dekad pod jednym dachem z Ivaną. Po jej śmierci zostaje sama, a być może także bez mieszkania: ich związek nie był w żaden sposób zalegalizowany, więc spadek należy się synowi Ivany. Dragica, by mieć, gdzie żyć, po raz pierwszy na poważnie spróbuje zrozumieć wolnorynkowe zmiany, które zaszły w kraju rządzonym latami przez Josipa Tito.

Bajki zwierzęce

Inwazja Waranów

Justyna Drath

Albośmy to jacy tacy

Od kropki do pustki. Dwie dekady „Wesela” na scenach

Dorota Buchwald

Jak wynika z dokumentacyjnych zestawień, Wesele jest ze wszystkich tekstów Wyspiańskiego wystawiane najchętniej. Dwie dekady dwudziestego pierwszego wieku nie stanowiły tu wyjątku, ale jednak zwraca uwagę większa jeszcze niż zazwyczaj liczba premier tego dramatu. Czy cezura wieku wpłynęła znacząco na krajobraz współczesnych realizacji Wesela? Jaka jest ich estetyka, jakich problemów dotykają, czy mówią coś nowego o relacjach społecznych i stosunku do polskości?

Varia

Nowe sztuki:

Adriana Krúpová Studňa

Katarzyna Błaszczyńska IV przykazanie

Kristo Šagor Ich lieb dich

Z biblioteki

Z afisza

Contents

Udostępnij